Trio-advies

Een intervisievorm in groepjes van drie, in vier stappen van samen tien minuten per casus. Eén persoon brengt een echte vraag in uit zijn eigen praktijk (twee minuten); de twee anderen, de consultants, stellen verhelderende vragen zonder advies te geven (twee minuten); dan draait de inbrenger zijn stoel om en luistert terwijl de consultants hardop met elkaar over zijn vraag praten, alsof hij er niet bij zit; hij schrijft mee en zegt niets (vier minuten); en hij draait terug en zegt wat bruikbaar was en wat hij gaat proberen (twee minuten). Daarna schuift de rol door naar de volgende inbrenger. Alle trio's in de ruimte doen dezelfde stap tegelijk, op één timer. In de Liberating Structures heet de vorm Troika Consulting.

Omdat hij anders meepraat. Zolang de inbrenger de consultants aankijkt, praten die tegen hem en wegen ze elk woord tegen zijn gezicht; bij de eerste tegenwerping ("ja maar dat heb ik geprobeerd") stoppen ze. Met de rug naar de twee kan hij niets terugzeggen, en dus hoeft hij ook niets te verdedigen: hij kan alleen luisteren, en dat is het cadeau. De consultants zeggen bovendien meer over "hem" dan ze tegen "jou" zouden zeggen, en hun derde gedachte is meestal de beste, en die komt er alleen als de eerste twee niet zijn weerlegd. Het is dezelfde beweging als in de roddelmethode, in drie in plaats van in acht.

Met de standaardinstellingen duurt de hele werkvorm ± 35 minuten: 3 rondes, uitleg en terugblik inbegrepen.

Eén casus is tien minuten met de standaardtijden (2, 2, 4 en 2), en met het wisselen van rol een kwartier. De speler draait standaard drie casussen, zodat ieder in een trio één keer inbrenger is geweest: tussen een half uur en drie kwartier met de reflectie aan het eind, afhankelijk van hoe vlot de wissels gaan. Wie de werkvorm voorbereidt, stelt per stap de tijd in en kiest het aantal casussen, van één tot vijf. Groepjes van vier of vijf hebben vier of vijf casussen nodig als iedereen aan de beurt moet komen, of je spreekt af dat twee leden deze keer consultant blijven.

Drie is de vorm: één inbrenger, twee consultants die met elkaar praten. Twee consultants zijn genoeg voor een gesprek om naar te luisteren en weinig genoeg om in vier minuten allebei aan het woord te komen. De speler laat drie tot vijf per groepje toe voor een groep die niet deelbaar is door drie: maak dan liever één groepje van vier dan een tweetal, want met één consultant is er geen gesprek om naar te luisteren. In de ruimte telt de speler van zes tot veertig; boven de veertig splits je de zaal en draai je twee keer.

Een echte, concrete en kleine: iets uit de eigen praktijk van de afgelopen weken waar de inbrenger nu mee zit en dat in twee minuten te vertellen is. "Hoe begin ik het gesprek met die ouder?", "hoe krijg ik de derde groep aan het werk zonder er de hele tijd bij te staan?" Geen levensverhaal en geen vraag die een besluit van het team nodig heeft. Laat elke inbrenger eindigen met de zin waar de speler om vraagt ("waar wil ik hulp bij?"), want dat is de vraag waar de consultants op gaan antwoorden. Er is bewust geen veld in de voorbereiding voor een casus: een voorbereide vraag zou de vorm tegenwerken, de vragen komen uit de zaal.

Niet door mee te doen. De speler doet de tijd: elk trio ziet dezelfde stap en dezelfde timer op het scherm of via de live link op een telefoon, en wisselt tegelijk. Jij doet de regels, al rondlopend, en er zijn er drie die ertoe doen. In stap 2: nog geen advies. Zeg het één keer hardop bij het trio waar je "heb je al geprobeerd…" hoort. In stap 3: de inbrenger zit echt omgedraaid en de consultants praten met elkaar, niet tegen zijn rug. In stap 4: de oogst is van de inbrenger, twee minuten, en dan door. Laat de trio's zelf kiezen wie begint, dat gaat sneller dan indelen. En doe de vorm als begeleider zelf één keer als inbrenger, in een ander trio dan je begeleidt: niets maakt de regels zo overtuigend als iemand die zelf vier minuten omgedraaid heeft gezeten.

Dan is hij in die ronde consultant, en dat is prima: twee inbrengers in een trio scheelt een ronde. Beter is voorkomen: zeg een dag van tevoren dat ieder één echte vraag meebrengt, en geef het thema erbij als je er een wilt. Wie zegt geen vraag te hebben, heeft er bij navraag meestal wel een: "iets wat je deze week irriteerde" is een goede opening. Een ter plekke verzonnen vraag levert een beleefd advies op, en dat is de enige manier waarop deze vorm mislukt.

Dezelfde beweging (de inbrenger draait zich om en luistert terwijl anderen over zijn situatie praten), maar in een andere maat. De roddelmethode doet het met de hele groep van vier tot acht, tien minuten lang, met zeven minuten verkenning vooraf en een terugblik op het gesprek erna: één casus per drie kwartier, en de opbrengst is een eerlijke spiegel. Trio-advies doet het in drie, vier minuten lang, en eindigt met advies: drie casussen per drie kwartier, en iedereen is aan de beurt geweest. Vuistregel: trio-advies als iedereen een vraag heeft; roddelmethode als één persoon een eerlijk beeld nodig heeft.

De incidentmethode onderzoekt één incident met de hele groep in acht stappen en drie kwartier: het incident wordt verteld zonder de afloop, de groep analyseert blind en schrijft alternatieven, en pas dan hoort ze wat de inbrenger deed. Trio-advies is de lichte tegenhanger: geen analyse, geen verzwegen afloop, wel twee consultants die in vier minuten hardop meedenken. Kies de incidentmethode als het team wil weten wat je op één moment kunt doen; trio-advies als iedereen vandaag met een eigen vraag naar huis wil gaan.

Vanaf groep 7 en in de onderbouw van het vo kan het met een schoolvraag en jou rondlopend: stappen op 1-1-2-1, de inbrenger schrijft mee, en het thema is klein en van henzelf: de spreekbeurt, het groepje, de planning. In de bovenbouw en het mbo werkt de vorm zoals bedoeld, zeker rond de stage: een stagevraag is echt en van iemand die er morgen weer staat. Jonger dan groep 7 is het omdraaien te vroeg (de consultants praten na twintig seconden weer tegen de vrager), en doet tweetal coach het helpen in tweetallen met vragen in plaats van advies.

Ja, en het is een van de intervisievormen die online het minst verliezen: elk trio in een eigen break-outroom, en de speler gedeeld in de hoofdruimte of via de live link op ieders scherm, zodat alle trio's dezelfde stap en dezelfde timer zien. De stoel omdraaien wordt camera uit en microfoon dicht; de consultants noemen de inbrenger bij naam, want zonder zichtbare rug vergeten ze sneller dat hij meeluistert. In stap 4 gaat de camera weer aan.

Trio-advies is de Nederlandse naam voor Troika Consulting, een van de Liberating Structures van Henri Lipmanowicz en Keith McCandless: drieëndertig werkvormen die een groep in korte, strak getimede stappen aan het werk zetten, zodat iedereen meedoet in plaats van de snelste spreker. Troika Consulting brengt de kern van intervisie (een echte vraag, verhelderen vóór adviseren, en luisteren zonder verdedigen) terug tot tien minuten in drietallen. Het omdraaien van de stoel deelt de vorm met de Nederlandse intervisietraditie van de roddelmethode, die dezelfde beweging in de hele groep maakt.